Ligjet

SHOQATAT PËR KULTIVIMIN E PËLLUMBAVE TË QYTETEVE TË KOSOVËS

                                                         RREGULLORE

PËR GARAT E KOSOVËS PËR PËLLUMBAT RROTULLUES (DÜNEK)

www.fprrk.org

Prishtinë, Maj 2002                                                   Viti, Shkurt 2020 (e plotësuar)

Kjo racë e pëllumbit rrotullues dünek Prishtinas është pranuar ndërkombëtarisht në vitin 1981

  1. Dispozitat e përgjithshme

Neni 1.

Dispozitave të kësaj rregullore ju nënshtrohen të gjithë kultivuesit e pëllumbave të anëtarsuar në shoqatat e Kosovës.

Neni 2.

Të gjitha garat e Shoqatave për kultivimin e pëllumbave të qyteteve të Kosovës kanë për qëllim:

2.1   Të prezentojnë rrotulluesin dynek

2.2   Të paraqesin cilësitë e tij përmes fluturimit dhe rrotullimit

2.3  Të nxisin kultivuesit për prodhimin / nxerrjen/ e racave të kualiteteve të larta të rrotulluesve

2.4  Të përparojnë dhe zhvillojn cilësitë e tyre pozitive dhe këtë ta tregojnë në gara

  1.  Garat në kuadër të shoqatave

Neni 3.

3.1 Të gjitha garat në kuadër të shoqatave, qyteteve të Kosovës i organizon dhe i zbaton Komisioni qendror, të cilin e zgjedhin të gjitha shoqatat e Kosovës.

3.2 Komisioni nga paragrafi 1 i këtij neni shpall fituesin e garave.

 

  III.     Garat në kuadër të shoqatave

Neni 4.

4.1  Ditën e garave e cakton bordi i Federatës, në bazë të marrëveshjes me të gjitha shoqatat e qyteteve të Kosovës, në bazë të planit të garave të miratuar nga të gjitha shoqatat.

4.2  Plani dhe koha e garave caktohet prej 21.III. – 22.XII. vitit vijues të garave.

Neni 5.

5.1  Në gara mund të marrë pjesë secili anëtar i rregullt nga secila shoqatë e qyteteve të Kosovës dhe Diasporës i cili i plotëson këto kushte:

  • Të ketë paguar antarsinë
  • Të ketë paraqitur fletëparaqitjen me shkrim për pjesmarrjen në gara.

5.2   Të posedoj unazat e Federatës në të cilat duhet të jenë të shënuara: FK, KS apo RKS, viti dhe  numrin rendor.

5.3 Pëllumbat me të drejt pjesmarrje në gara janë ata pëllumba të cilët janë të vitit përkatës, të vitit të kaluar apo dy viteve më të vjetra se viti përkatës.

5.4 Garuesi i cili posedon pëllumba me unaza të vjetra duhet që para fillimit të garave të atij viti vijues ti paraqes në zyret e Federatës për verifikim në të kundërtën nuk i lejohet garimi me at pëllumb.

5.5  Garuesit kanë të drejtë që sipas dëshirës të posedojnë edhe unaza tjera si p.sh të shoqatës, me emër, mbiemër, adresë ose numër të telefonit, por me kusht që në njërën këmb të ketë unazën e Federatës.

5.6 Të gjitha unazat e Federatës duhet të jenë të aluminit apo të metalta e kursesi të plastikës

5.7 . Nuk lejohen unazat më të mëdha se NR#7, që janë të sipas standardeve të njohura ndërkombtarisht për pëllumbat rrotullues / dynek.

Neni 6.

6.1 Fletëparaqitjen për pjesëmarrjen në gara dorëzohet në formë të shkruar, por nuk përjashtohet edhe nëpërmes telefonit informimin e kryetarit të shoqates ku është i anëtarsuar. Fletëparaqitjen shoqata ja dorëzon/telefonon Kryetarin e Komisionit garues të Federatës.

6.2 Fletëparaqitja duhet të përmbajë:

  • Emrin dhe mbiemrin e kultivuesit dhe adresën e saktë

6.3 Të dhënat lidhur me pëllumbin i cili duhet të ketë unazë dhe numrin ëmë të kultivuesit ose numrin e lidhjes.

6.4 Secili kultivues mund ta fluturoj pëllumbin edhe në vende të tjera me kusht që ta ketë unazën e vetë të identifikimit  dhe vendi i fluturimit të mos të jetë ma larg se 20km nga vendi i tij, në vendin ku mbahet  gara, pronari i kotecit duhet patjetër që të jetë anëtar i ndonjë shoqate të pëllumbave rrotullues e cila është anëtare e FPRR/D-së.

6.5 Largësia e 20km për anëtarët nga diaspora që garojnë në Kosovë nuk vlenë.

Neni 7.

 7.1 Komisioni i garave është i obliguar të mbajë dhe të udhëheqë ditarin e garave të pëllumbave të paraqitur për gara.
Në ditarin e garave shënohen të dhënat e garave si vijon:

  • Emri dhe mbiemri i kultivuesit
  • Data e mbajtjes së garave
  • Emri dhe mbiemri i anëtarve të komisionit te garave
  • Rezultatet e arritura

7.2 Komisioni i garave përbehet nga anëtaret e komisioneve të deleguar nga të gjitha shoqatat e qyteteve të Kosovës, nga pesë (5) anëtar ose tre (3) anëtar. Ky është komisioni i përbashkët me punën e secilës udhëheqë kryetari i komisionit (ditarit) me mandatë një vjeqar.

7.3 Secila shoqatë apo si qytet ka të drejtë ta paraqesë kandidatin e vetë për kryetarë të komisionit. Zgjedhja bëhet me sistemin e votimit të fshehtë ku kanditati i cili posedon më shumë vota do të udhëheq Ditarin.

7.4 Shoqata “personi” që udhëheq me Ditarin e KS në rast të dështimit, mosudhëheqjes së rregullt ose ndonjë arsye tjetër (sëmundje apo vdekje) Federata detyrohet të ndërhyj dhe t’ia marr Ditarin dhe mjetet për vitin përkatës (për muajt e mbetur). Shoqata “personi” obligohet t’i kthej mjetet në Federatë, përndryshe paditet penalisht për “keqpërdorim të detyrës zyrtare dhe besimit”.

7.5 Anëtarin e komisionit mund ta delegoj shoqata e vetë ose e emëron kryetari i komisionit në vendin e organizimit tëgarave, nga një nga secila shoqatë. Komisioni caktohet me 21.III.të vitit vijues dhe zgjedhë kryetarin dhe nënkryetarin e komisionit, kryetari mund të zgjedhë (2) dy ose ma tepër anëtar te komisionit nga shoqatat tjera, ndërsa garat për këto shkaqe nuk mund të shtyhen.

7.6 Në mungesë të kryetarit apo nënkryetarit, kryetari ka të drejtë ta emëroj një zëvendësues apo delegatë të Federatës, zëvendësuesi ka të drejt ta formoj komisionin edhe në mungesë të referëve nga shoqatat e tjera me kusht që anëtarët e komisionit të jenë të deleguar nga shoqata përkatëse për atë vitë në Federatë.

7.7  Kryetari nuk ka të drejtë ta autorizoj ndonjë zëvendësues ma shumë se pesë (5) here gjatë mandatit të tij.

7.8  Kryetari është i obliguar të qëndroj afër kotecit së garuesit dhe fletvlerësimet e referëve vendosën në kuti, rezultatet mblidhen dhe përpjestohen në prani të garuesit nga kryetari dhe referët dhe ja kumtojn rezultatin garuesit dhe të pranishmëve aty.

7.9  Referat duhet të qëndrojn afërsisht 20m larg njëri tjetrit (varet nga vendi a i plotëson ato kushte) dhe janë të obliguar të veshin jelekët dallues dhe të mos kenë kontakte me publikun gjatë fluturimit dhe vlerësimit të pëllumbit.

  1. Të drejtat dhe detyrat e Anëtarve – Komisionit të garave dhe kultivuesit që marrin pjesë në gara

Neni 8.

8.1 Në komisionin e garave zgjidhen kultivues me përvoj të pëllumbave: rrotullues (dynek) të cilët janë anëtar të rregullt të shoqatave të Kosovës.

8.2 Nuk është i lejuar përjashtimi i anëtarve të komisionit të garave (shoqatave ju lejohet ndërrimi i tyre me ndonjë refer tjetër), secila shoqatë duhet të paraqes 5 referë.

8.3  Shoqata e cila pesë (5) herë radhazi nuk e delegon referin e vet do të pezullohet nga garat, ose do ta paguaj dënimin 50 € për rikyqje. Në qoftë se në garën e pestë (5) me radhë merr pjesë, atëher mosardhjet e mëhershme i anulohen, dmth numërimi fillon prej fillimit.

8.4  Komisioni garues i të gjitha shoqatave të Kosovës ka kryetarin dhe ai ka të drejtë që sipas dëshirës ta emëroj nënkryetarin e vet nga një nënkryetar nga radha e të gjitha qyteteve të Kosovës.

8.5 Garat nuk zhvillohen në qoftë se ato janë gjatë festave (2 ditët e para të Bajramit), dita e zgjedhjeve apo ndonjë katastrofë e mundshme natyrore (ditë zie kombëtare KS).

8.6 Komisioni garues i të gjitha shoqatave të Kosovës ka kryetarin dhe nga një nënkryetar nga radha e të gjitha qyteteve të Kosovës.

8.7 Komisioni i përbashkët i garave është i pavarur në punën e tij dhe vendimet e tij janë përfundimtare
                                                          Neni 9. 

Pjesëmarrja e anëtarëve të komisionit të garave është pa pagesë si dhe për të gjithë anëtarët e shoqatave.
                                                          Neni 10.

10.1 Komisioni i përbashkët vendos lidhur me të gjitha rastet kontestuese në vendin e ngjarjes.

10.2 Komisioni duhet të verifikoj para garave unazat e pëllumbave pjesëmarrës /Neni 6/

Neni 11.

Komisioni i garave nuk guxon të largohet nga vendi i garave për kohë deri sa garat nuk kryhen. Në qoft se ndonjëri nga anëtarët e komisionit largohet pa ndonjë arsye, atëher nga shoqata përkatëse kërkohet zëvendësimi i tij automatikisht me ndonjë tjetër.

Neni 12.

12.1 Kultivuesi ose personi i cili merr pjesë në gara është i obliguar ti mundësoj komisionit zbatimin – zhvillimin e papenguar të garave.

12.2 Nëse kultivuesi në qfarë do mënyre pengon punën e komisionit, komisioni ka te drejtë të lëshojë vendin e garave.

12.3 Kultivuesit te i cili komisioni detyrohet ta lëshoj vendin e garave konsiderohet i DISKUALIFIKUAR.

Neni 13.

13.1 Kultivuesi i cili merr pjesë në gara ka të drejtë të kerkoj nga komisioni shtyerjen e garave ne rast se:

13.2 Organizimin e garave nuk e lejojnë kushtet atmosferike: shiu, era e forte, bora (në qoft se sipërfaqja e tokës apo pullazet e shtëpis janë të mbuluar deri në 30%.

13.3 Secili garues është i obliguar të lajmëroj 2 orë para fillimit të garës kryetarin e komisionit ne qoft se ka erë ose për ndonjë arsye tjetër klimatike apo ndonjë rasti specifik (rast vdekje), në të kundërtën garon apo paguan dënimin e caktuar.

13.4  Në qoft se gara ka filluar dhe papritmas fillon era e fort apo shiu që e pengon pëllumbin në fluturim atëher ndërpritet gara dhe përsëritet ndonjë ditë tjetër apo duhet që të pritet deri në kohën e caktuar që i takon garuesit.

13.5   Kur zhvillimin e garave e pengojnë kultivuesit të tjerë, nëse në afërsi lëshojnë pëllumbat e tyre

13.6   Në raste të sulmit të rrëmbyesve, nëse pëllumbi fluturon ose e merr rrëmbyesi, konsiderohet se ai pëllumb nuk ka marr pjesë në gara. Kultivuesi ka të drejtë të vazhdojë pjesëmarrjen në gara me pëllumb tjetër të cilin nuk e ka paraqitur. Në rastin e sulmit të rrëmbyesve gjatë garës garuesi ka të drejtë të kërkoj shtyerjen e garës “për shkak të frikës së pëllumbave për të fluturuar prap”, kjo vlenë vetëm nëse garuesi garon vetëm me një pëllumb.

13.7 Komisioni vendosë lidhur me kërkesen për shtyerjen e garave.

Neni 14.

Komisioni i garave udhëheqë kartelen e notimit dhe evidenton rezultatet në ditarin e Kosovës.

Neni 15.

15.1 Secili anëtarë i komisionit mbanë listën e notimit dhe e plotëson në bazë të bindjes personale.

15.2  Lista e notimit duhet të jetë e vërtetuar me vulën e Federatës.

Neni 16.

16.1 Kultivuesi mundë të merrë pjesë në gara dhe sipas suksesit ti zëjë një,dy apo të gjitha vendet: I, II, III.

16.2 Me një pëllumb garuesi gjatë një viti mund të marrë pjesë në gara (3) tre herë me kohë zgjatje (1) një vitë apo (1) një javë në bazë të vullnetit të vetë ta fluturoj pëllumbin.

  1. Kriteret e garave

Neni 17.

17.1 Kryetari i komisionit garues është i obliguar që lartësin e pëllumbit ta matë me durbi afër kafesit dhe vetëm atëher kur e ka në zenit (dmth përmbi kokë).

17.2  Kryetari i komisionit garues është i obliguar që të qëndroj afër kotecit dhe është i obliguar vetëm ai ta kumton lartësinë e pëllumbit.

17.3  Përgjegjësi i dytë (2) i durbive ka të drejt ta kumton lartësin vetëm atëher kur ja lejon kryetari  në ndonjë rast, kur ai ka problem me matjen ose ndonjë problem me teknik durbi.

17.4  Në qoftë se Pëllumbi nuk qëndron afër kafesit për ta matur lartësin e tij atëher komisioni vlerësues e matë me sy të lirë.

17.5 Në qoft se pëllumbi gjatë aterrimit në tokë është më larg se rrezja e lejuar nga kafesi 170 metra atëher ai pëllumb nuk vlerësohet pa marr parasysh kushtet klimatike (erën).

17.6 Secili anëtar i komisionit mund sipas bindjes të diskualifikoj ose pranoj rezultatin e pëllumbit për shkak të largësis, lartësis ose padukshmëris ose i rrethit të tij etj.

17.7 Pëllumbat të cilët shkojn “keq” (tërmashek apo tërrnak) nuk evidentohen në ditari, p.sh pëllumbi në fluturimin e parë e kalon me sukses kuotën e mbi 70m ndërsa në të dytin apo të tretin fluturim shkon “keq” atëher nuk rexhistrohet fare në ditar.

                                                         Neni 18.

Largësia e rrotullimit matet nga momenti kur pëllumbi në shenjë të garuesit fillon të rrotullohet në njërin apo krahun tjetër, ose vet pa shenjë të garuesit rrotullohet.

Neni 19.

19.1 Pëllumbi i cili merr pjesë në gara duhet të fluturoj nga toka ose kulmi i shtëpis e nuk përjashtohet mundësia e lëshuarjes nga ndonjë largësi.

19.2 Nëse pëllumbi fluturon mbi 70 m dhe lëshohet në kulm apo tokë konsiderohet si tentativa e dytë apo e tretë.

19.3 Nëse pëllumbi gjatë fluturimit largohet aq sa s’mundet të vleresohet rrotullimi i tij, atëher ky fluturim nuk njihet dhe duhet të përsëritet.

19.4 Në qoft se garuesi tenton ta lëshon pëllumbin më larg se koteci e pëllumbi nuk qohet në tri tentativa atëher pëllumbi e mbaron garimin për at ditë.

19.5 Garuesi mund të fluturoj pëllumbin e vet jashtë shtëpis së tij në vend tjetër por është i obliguar të provoj, dokumentoj se pëllumbi është i tij e kjo mund të bëhet duke verifikuar unazën.

19.6 Garuesi ka të drejtë të paraqitet për gara vetëm njëher në javë, ndërsa për dyfish kur të dëshiron (nuk ka kufizime kohore).

19.7 Për garë normale apo për dyfish afati i kohëzgjetjes është nga 1 orë, ndërsa për garë të përbashkët normale dhe dyfish koha është 1 orë e 30 min

19.8 Pëllumbat të cilët kanë garuar dhe janë të evidentuar në ditarin e garave të Kosovës nuk kanë të drejt pjesëmarrje në emër të tjetërkujt në memoriale apo gara të qyteteve të tjera dhe anasjelltas për at vitë garues.

Neni 20.

Në rast se nuk i plotëson proporcionet dhe kriteret e garave sipas rregullores, pëllumbi përjashtohet nga gara dhe nuk rexhistrohet ne ditarin e Kosovës.

Neni 21.

21.1 Anëtari i komisionit është i obliguar ta vlerësoj pëllumbin pa marr parasysh se a është sjell 10, 20, 30 a ma shumë metra.

21.2 Komisioni duhet të marr mesin rrotullimit si p.sh.

  1. Komisioni që vlerëson pëllumbin, nëse diferenca është më e madhe se mesatarja – nota mesatare – 10 m, ndërsa pëllumbi sillet (rrotullohet) deri 100m, fshihen vlerësimet e tilla të komisionit. Kjo do të thote se mblidhen vetëm tri notat e mesit cilat nuk dallohen më shumë se 10m.
  2. Nëse pëllumbi sillet (rrotullohet) më shumë se 100m mund të tolerohen dallimet deri në 20m nga nota mesatare.
  3. Nëse pëllumbi sillet rrotullohet mbi 150 m tolerohen dallimet deri në 30m nga nota mesatare.
  4. Nëse p.sh. pëllumbi vlerësohet me 5 referë kështu: 50, 70, 70, 90, 90 atëher mirret nota nga mesi e cila është 70m  sepse dallimi nga 50m – 100m është 10m
  5. Me 3 referë kështu: 60, 70, 90 atëher mirret nota nga mesi e cila është 70m
  6. Garuesi kur thërret (paraqet) pëllumbin për dyfish ka përparsi ndaj garuesve të tjerë për garë normale,
  7. Pëllumb duhet të vlerësohet nga 5  ose 3 anëtar dhe vlerësohet pozitivisht hyn në ditar. Edhe në rast se tre (3) referë i japin notën kaluese pëllumbi hyn në ditar. Shembull: një pëllumb vlerësohet 70m, ai për dyfish duhet të vlerësohet 120m (+ 50 metra)

Në këtë rast pëllumbi plotëson kushtet për tu rexhistruar në ditar

  1. 130m
  2. 130m
  3. 120m
  4. 100m
  5. 100m

21.3 Në rastet specifike kur vlerësimi është më i madhë (mbi 30m) se që është përcaktuar me rregullore atëher vlerësohet nga mesi, p.sh

Në rast se nga 5 referët pëllumbi vlerësohet kështu:  100m 120m 120m 150m 150m atëher mirret mesi e vlerësimit e cila do të ishte 120m e kurrsesi mbledhja me 4 vlerësimet pozitive, mbledhja e vlerësimeve pozitive bëhet vetëm në rast se diferenca në metra është e lejuar me rregullore e cila është 20m nga 100m -150m ndërsa 30m nga 150 – 200m.

Neni 22.

22.1 Rezervimi për fluturimin e pëllumbave që do të marrin pjesë në gara mund të bëjnë rezervimin e tyre më se paku tri ditë (72 orë) para fluturimit të pëllumbave ndërsa afati i fundit për lajmërimin e pëllumbave në gara është deri ora 20:00 (8 e natës).

22.2 Garuesi i cili e rezervon pjesëmarrjen në gara nuk ka të drejtë të tërhiqet. Mundet të tërhiqet vetëm në ndonjë rast urgjent (njerëzor), garuesi duhet ta dokumentoj rastin në të kundërtën mirren masa deri në diskualifikim deri në fund të sezonës për atë vitë garues.

Neni 23.

Të gjitha shpenzimet e garave, blerjen e dhuratave, diplomave, mirënjohjeve, proces verbaleve, ditarëve dhe shpenzimet tjera i bëjnë shoqatat.

Neni 24.

24.1 Pagimi i çdo garuesi është i obligueshëm nëse lajmërohet për gara dhe e thërret komisionin dhe nuk arrihet rezultati i duhur mbi 70m do të paguaj dënimin e përcaktuar prej 30 euro, por edhe në qoft se garon për dyfish dhe nuk ka sukses dënimi është 30 euro.

24.2 Në qoft se garuesi paraqitet për gara normale dhe për dyfish, në qoft se në njëren garë ka arritur sukses e në tjetrën jo atëher aj paguan vetëm 30 euro po edhe në qoft se dështon në te dy garat paguan  50 euro

24.3 Garuesi është i obliguar që ta pranoj rezultatin më të lartë të arritur nga pëllumbi për at ditë e kurrsesi të zgjedhë nga 3 vlerësimet, në qoft se për shkak të paknaqësisë së rezultatit të arritur nga ndonjë pëllumb, ai ka të drejt të mos e evidentojë në ditarin e garave por do të paguaj dënimin 30 euro për çdo pëllumb që nuk dëshiron ta evidentojë në ditar.

24.4 Garuesi duhet të deklarohet në vendin e ngjarjes se a e pranon rezultatin dhe a dëshiron që të evidentoj pëllumbat në Ditar apo jo.

24.5 Garuesi nuk ka të drejtë të merr pjesë me ma shumë se tre (3) pëllumba në gara pa marrë parasysh a është garë kampionale apo ndonjë garë tradicionale (turne, memorial).

24.6 Secili garues ka të drejt të garoj një (1) orë me 1,2 apo 3 pëllumba.

24.7 Secili garues kur të paraqitet për gara duhet të deklarohet se si do të garoj përndryshe në vendin e ngjarjes nuk i lejohet garimi (p.sh për dyfish).

24.8 Në qoft se në të njëjtin vend (kotec) luajnë 2 veta dhe vetëm njëri prej tyre është lajmëruar për gara e tjetri jo atëher edhe atij i lejohet garimi por me marrëveshjen e 2 garuesve, dhe e kanë kohën e lejuar vetëm për njërin garues që është 1 orë.

Neni 25.

Nëse pëllumbat lëshohen larg vendit të kotecit (qymezit) atëher duhet të shkoj edhe një anëtar i komisionit (refer) për verifikimin e unazës.

Neni 26.

Pëllumbi i njëjt ka të drejt të fluturohet tri herë në vit kur të kërkoj garuesi.

Neni 27.

Pëllumbi i njëjt nuk evidentohet nëse nuk e arrin rezultatin me të gjatë se rezultati i mëparshëm për 70m.

                                                         Neni 28.

Për kampion të Kosovës mund të shpallet pëllumbi i cili sjell (rrotullohet) me së shumti – gjati.

Neni 29.

Shpërblimet për garuesit:

Vendi i I : Kupa, Diploma

Vendi i II : Diploma

Vendi i III: Diploma

  1. Dispozitat kaluese dhe të fundit

                                                          Neni 30.

Për zbatimin e kësaj rregullore do të kujdeset komisioni i përbashkët i të gjitha shoqatave të Kosovës.

                                            

                                                          Neni 31.

Plotësimin dhe ndryshimin eventual të kësaj rregullore si dhe dokumentacionin përcjëlles e bëjnë komisioni i përbashkët prej shumicës së kryetarëve / delegatëve nga shoqatat e Kosovës.

                                                          Neni 32.

Pëllumbi i cili është pranuar me standardet të përcaktuara nga komisionet e mëhershme pranohet për këto gara kurse nuk pranohen këta llojë pëllumbash.

Pëllumbi me sy të kuq.

Pëllumbi me sy të verdh.

Pëllumbi me qerapa (Shapali)

Pëllumbi me kaqurrot (Gumajli)